9.03.2012

Un home cun fol no peito


Chego a casa este domingo de noitiña e leo a nova do pasamento do Fito, logo de que marchase hai unha semana a súa compañeira: Filo. Dous grandes da música galega, sen dúbida. Cando alguén que coñeciches morre procuras rescatar del un recordo que o faga perdurar na túa memoria. Na colectiva figurará por méritos propios, pola súa música, polo seu idioma vivo.

Na miña memoria Fito é o veciño ilustre, un home que vivíu anos no edificio dos meus pais e que cando eramos cativos metía medo coa súa cara barbada. Máis tarde tiven o privilexio de escoitalo contar e cantar na saliña do seu piso.

Eu era alumno de segundo de carreira de filoloxía e para un traballo de literatura encomendáronnos tirar de gravadora e recoller cántigas e contos da nosa familia. Para moitos dos meus compañeiros debeu ser unha tarefa ben doada. Tan simple como coller a gravadora e ir a cociña da propia casa. No meu caso pasei uns días procurando unha solución. Veño dunha familia castelán falante, a miña avoa materna estaba chea de historias, pero da Estremadura. De onde había sacar eu gravacións de cancións do meu país e no meu idioma? A solución chegou por si soa. Foi no ascensor, creo, subín con Filo. E no traxecto que subía do baixo ao noveno piso no que eu paraba a amabilidade dela animoume a abordala e preguntarlle se podía gravar ao seu home para un traballo de clase. A resposta foi un amable pasa cando queiras pola casa. E aquela mesma noite alí fun eu, imberbe, cunha libreta e unha gravadora na man, camiño da casa cunha das barbas máis épicas da nosa música popular.

Non sei se atoparei algunha vez aquela gravación (en casette claro), pero na memoria quedáronme prendidos uns cantos recordos que aínda de cando en cando me veñen a cabeza. En primeiro lugar a profundísima amabilidade do Fito e da súa familia, eu atravesei a porta coa timidez e a incerteza que aínda hoxe manteño, mais axiña a deixei do outro lado da porta, comprobei que aquela voz fonda escondía unha timidez igual ou maior ca a miña, e era Filo quen tiraba del para que se arrimase a cantar, o sorriso de Fito puña na súa cara matices que eu non coñecía.

Aprendín durante aquelas horas o que era andar de ringorango, unha expresión que dende aquel día emprego decotío. Estaba dentro dunha canción que aínda cantaruxeo de cando en cando e falaba dun mozo que lle pedía un "bico" a unha moza e ela non llo daba porque andaba así, de ringorango.

Outro dos recordos que teño daquela tardiña de inverno foi unha das moitas anécdotas que me contou. Debía ser un dos primeiros concertos da Roda, por algún motivo que xa non recordo o grupo chegou ao lugar da actuación sen o equipo necesario, malia todo actuaron, e cando Fito comezou a cantar sen ningún tipo de amplificación, a paisanada toda comentaba, é un home cun fol no peito! Así de profunda era a voz daquel home barbado. Profunda como é a súa pegada na nosa taberna universal.

Hoxe é día de levantar unha cunca de barrantes e brindar por Filo e Fito, cerne, semente!

6.27.2012


[MANIFESTO ZOMBIE]

A morte,

a morte é todo o que ao redor teño mais eu

vivo entre ela

coma os paxaros viven entre o vento,

sobrevivir ocupa todo o meu tempo.


O tempo é unha motoserra.


[MANIFESTO]

A morte é...

Non adoito pensar na morte,

xa vivir dáme un traballiño...

6.11.2012

A caricatura non é revolución

Absolutamente todos os líderes políticos, sexan bos, malos, de esquerda, de dereita, ultras, do pobo, dos consellos de administración, golpistas, derrocados... todos adoitan ser obxecto da caricatura. É unha cuestión de saturación. En calquera territorio o/a seu máximo dirixente adoita ser unha imaxe recorrente que está fronte aos ollos das cidadás no día a día, por tanto a broma e o chiste son unha consecuencia obvia. O humor é unha virtude marabillosa que os seres humanos temos e sen el probablemente teriamos moita menos humanidade da que xa temos.

Non obstante, o humor non é a única característica que nos fai seres racionais? hai moitas máis. Unha das miñas favoritas, ademais, claro está, da capacidade de crear, é o espírito crítico, a vontade de cuestionarse o como é das cousas. Esta é a única vía que a nosa sociedade ten de mellorar, de facerse grande e forte, de alimentar o bandullo de forma sana. A capacidade de poñer en cuestión o que parecen verdades inmutables é o único modo no que a sociedade avanzou cara a modelos máis xustos e solidarios, aínda que non pareza abondo.

Hoxe vivimos situacións propias de caricatura, os gobernos, mercados, unións e mil e un asesores económicos están a pintar sobre as nosas caras unha risada falsa á que nós só respondemos con guiños, a ecuación é a seguinte, eles están a rir de nós, e nesta situación de iguais eu vou rir un cacho deles e todo amañado, todos contentos, todos cun riso de pantomima trazado sobre a cara.

O humor é, repito, algo marabilloso, pero non é suficiente. Cómpre sermos críticos, conscientes dun expolio que está a ser perpetrado coa complicidade de todos, só tapado con pequenas cortinas de fume: opio do deporte, chauvinismo, caricaturas de gobernantas e gobernantes, odio ao máis desfavorecido. A historia non vai recordar os chistes, recordará cómo os mercados decidiron tiranizar á sociedade, recordará como fomos sometidos a esta nova especie de 'corralito' e, sobre todo, recordará como nós non fixemos nada por impedilo e como 'eles' saíron impunes.

5.09.2012

MicroQontoS – The last one

O procedemento é inquebrantable. Ben o sabes, escribíchelo ti cando a plaga foi unha realidade terrible. "Todo corpo morto deberá ser sometido a correspondente autopsia, por moito que os indicios supoñan que a plaga nada tivo que ver co falecemento do individuo". E velaquí estamos, os dous últimos homes sobre a terra. Sei ben que a plaga nada tivo que ver na túa morte Frank, ou polo menos non de modo directo. Xa rematamos, queda só un anaco. Sabes? Ao final gañei a aposta, son o derradeiro, o último exemplar da nosa especie. Orificio de entrada na zona frontal do cráneo, sen observarse orificio de saída. A intensa queimadura redonda na fronte di ás claras que se trata dun disparo feito a moi pouca distancia, unha execución. Extráese proxectil de pequeno calibre. Xa remato o informe. Causa da morte: asasinato.
Enténdeo, tiña que ser así.

Síntoo Frank.




 Foto roubada de shorpy

5.08.2012

Happy Curtis 2012

Velaquí vos deixo o relato gañador do certame Happy Curtis 2012. Un marabilloso certame de relato temático organizado polo Concello de Curtis e que este ano chegou á súa oitava edición da que este pequeno relato resultou gañador na categoría adulta. Síntome honrado por participar neste certame tan orixinal como necesario, polo que debo agradecer a todas as persoas coa valentía de organizalo. Así mesmo, síntome agradecido polo fallo do xurado (que moi probablemente podería considerarse 'erro' neste caso. Grazas por todo.




ABERCROMBIE


A Pedro, o meu peter, que tan cedo me faltou


Entrei en Abercrombie & Fitch cos primeiros raios da tarde brincando sobre as copas dos mil setecentos ulmeiros cos que central Park homenaxea Manhattan. Moito cambiara o aire rancio da tenda dende que entrara por vez primeira da man de meu pai nun pequeno local da franquía no Lower East side a mercar moscas para pesca de troita. O macizo mobiliario de caoba fora substituído por modernos estantes en arce branco e o carraspeo poeirento dos dependentes deu paso a estudantes da Juilliard School. Ademais as canas, anzois e demais eran hoxe parte da decoración dunha boutique especializada en artigos para o cabaleiro elegante. Escollín un pano de pescozo de cachemir e pedinlle a dependenta que o envolvese para agasallo. Envolveuno con certa torpeza pero cun sorriso sureño tan espléndido que só puiden sentir a idade a apousentarse no miolo dos ósos. Ao saír aínda tiña vinte minutos ata a hora da cita, tempo suficiente para respirar o outono de Nova York e dar un pequeno paseo ata as portas do Lenox Hill Hospital.



Cando Peter enfermou, a pequena cuadrilla que formábamos Larry Collins e Jack Coendry e eu fixemos a firme promesa de visitalo cada serán de Acción de grazas ata que recuperase os folgos e pagase un par de roldas na cantina de sempre. Levábamos xa catro anos esquivando o desfile de Macy`s ata peregrinar a esa mesma habitación 425 no Lenox Hill onde Peter ía perdendo pouco e pouco a vitalidade. Antes de enviuvar os ollos de Peter sempre eran quen de confortarnos pasase o que pasase, pero dende a marcha de Nancy o seu ollar irrompible decidira apagarse para se converter en dúas esferas húmidas que máis tarde a enfermidade se encargou de secar. Non obstante, aquela tarde atopámolo inusualmente vigoroso e ledo. Sentado sobre a cama xa agardaba a nosa visita pero cunha luz nos ollos que nos encheu de calor. Había anos que non sentíamos esa enerxía e volver bañarnos na humidade cálida e fulgor azul escuro do seu ollar resultou algo tan natural como se todos os anos de pena vagarosa fosen un mal soño, Peter era así, sempre capaz de sorprendernos. Ergueuse para abrazarnos a cada un e dar unhas sonoras palmas nas nosas costas ata que un a un deixamos caer tres vultos envolvidos co papel corporativo de A&F. Sorriu cun aceno melancólico. Apenas falamos, e ao despedírmonos del non fixo falta que fixera palabra do que xa entenderamos os catro: non quedaba nada que nos dicir. Demos unha última aperta ao seu corpo miúdo e marchamos coas mans cheas do seu calor.



E contra todo prognóstico. Fóra seguía sendo Acción de grazas. Logo da cea, do pavo, das sobremesas, da familia, dos licores, da calor vermella nas fazulas dos netos, do cansazo feliz,... deiteime xunto Marggie e biqueina na fronte. Esa noite só puiden soñar recordos. Erguer cedo os domingos pola mañá  para axudar a papá a lavar, como cada semana, o vello Mustang. O día en que Nancy e Peter  mudaron ao noso barrio residencial. As noites da Superbowl acompañado de Larry, Peter, Jack e unhas boas pintas irlandesas. Nancy agachando na nosa casa o agasallo de Nadal para Peter, sempre un pano de Abercrombie . A dureza da morte golpeándome nas sens. Descubrir que non podería despedir a papá como merecía. Os fillos abandonando o fogar e deixando unha chea de baleiros. O día en que abracei a Marggie no xardín logo do enterro de Nancy sentindo que o amor era o ben máis prezado deste tránsito. Todos os telegramas que certificaron ausencias. Peter no teléfono: si, mañá mesmo comezo o tratamento. E os netos. Volver ver a casa chea de pasos e sorrisos acendidos. Recuperar a ilusión. A comprensión cada día nos ollos da compañeira. O amor e a paixón calma dos anos. A vida...



Á mañá seguinte cando a maceira do xardín comezaba a súa andaina de sombras contra a casa eu xa agardaba sentado no porche a chegada do carteiro. Coñecía a Peter tan ben como cada un dos nós das pólas das árbores do patio, tan ben como para saber que precisaría asegurarse que mesmo a súa despedida fose reconfortante para todos. Collín o telegrama e deixei a propina que tiña preparada.

Non vos amoledes – Onte foi un dos días máis felices dos meus últimos anos – Todos xuntos e recordando os vellos tempos – Vou con Nancy –
Adeus.

5.02.2012

Somos bois

          – Que mal andan as cousas meu...
          – Si, a crise, o paro, problemas, problemas e máis problemas.
          – Xa, e o xiro silencioso da dereita para ser máis dereita.
          – Tío, temos o país que merecemos...

 O país que merecemos. De primeiras, esta fraseciña tócame un pouco a fibra sensible dos miolos por non dicir que me molesta dunha forma terrible. O primeiro que sempre penso é, eu non merezo este país, ou polo menos non o merezo desta maneira. Un país así non é polo que traballo a cotío, nin é o país que soñei de sempre. O primeiro que penso sempre é: será o país que merecen algúns, eu e moitos outros e outras facemos por que este país sexa moito mellor do que é. A culpa é doutros. Dos outros.

Ben é certo que eu (nós) non podo sentirme responsable polos despilfarros económicos e ideolóxicos que se fan dende os gobernos (ollo co plural). A responsabilidade última é daqueles e daquelas que asinan o derribo continuo deste meu fogar. Eles e elas, con nomes e apelidos, asinan a diario unha hipoteca de longa duración cun tipo de interés altísimo cuxo resultado só pode ser o seguinte: eles/elas viven e nós sobrevivimos.

Non obstante, eu sinto culpa. É certo que non podemos sentirnos responsables do que outros (votados) fan, pero, de verdade non podemos? Eu si sinto esa responsabilidade. Cada vez máis. E toca asumir esa aquiescencia, esa autorización que levamos décadas outorgando ao poder, á confianza nun sistema de partidos do que só agora comezamos a desconfiar. A responsabilidade é nosa por omisión, por crer que vivimos nun sistema no que contamos para algo. Somos forza de traballo, somos bois, somos números nunha estatística. Así debemos asumilo. Iso é o que somos. Pacemos nun prado a medio secar e só miramos que aínda quede un metro cadrado de herbiña tenra para mastigar placidamente. A responsabilidade é nosa porque somos bois (e vacas), por termos cornos que perderon o seu valor de arma de defensa. Somos animais de granxa, toca vara e facer regos mais logo meneamos o rabo cando nos pasan a man polo lombo.

Somos tamén como a muller da foto. Todo estará ben mentres teñamos un enchufiño para escoitar a radio. Mentres teñámos unha xerra para botar un barrantes con gaseosa. Mentre teñamos unha orellas diante para queixarnos e dicir todo o que habería que facer para que as cousas non estean 'tan mal'. Eis a nosa alienación: radio-barrantes-queixarnos.

Que queredes meus (e miñas) erguinme dun pésimo pesimismo e só podo sentir este azougue por ser un boi e non usar os cornos. Erguinme de pésimo pesimismo porque sei que o único modo de erguer os cornos deste metro cadrado de prado que me asignaron é que todas e todos ergamos a cabeza. Erguinme de pésimo pesimismo porque sei que, no fondo, temos o país que merecemos e xa non vale derivar culpas.

P.S. A foto é roubada do Faro de Vigo, e pertence á unha exposición de Pastor Outeral.

4.02.2012

LUME

LUME
Do Eume o lume doeume.

Unha soa lapa
non é quen de esgotar un carballo
mentres non berre coas súas irmás.
Un pobo
non é quen de ser un
mentres non berre
lume para os necios.

Doe a fraga.

Agora xa sabemos que somos Vietnam
unha aldea enorme,
unha resistencia resignada
de árbores e napalm

mais logo da dor: nada

Doeume o lume do Eume.

3.23.2012

Día mundial da poesía


As poetas e os poetas somos mundiais é unha afirmación que ninguén se atrevería a cuestionar porque iso sería politicamente incorrecto, non obstante, as poetas, os poetas e a propia poesía impórtanlle un carallo ou unha cona ao mundo.

O mundo é así, cando hai algo que debera ser de preocupación diaria, universal, que no fondo lle importa unha merda o que se fai é dedicarlle un día. Pasa coa infancia, coa paz, coas letras galegas... E resulta que o día no que se demostra que a poesía é para o mundo unha cousa pequena e molesta é o 21 de abril. Si, xa sei que pasaron dous días pero teño que combinar o meu impagado e enriquecedor (da alma, non pensen) oficio de poeta con oficios que, ás veces, me axudan a pagar as facturas de tinta e papel. Así que velaquí o meu poema do 21 de aril, o 23 de abril.

Explicación sobre a concepción do poema. Pedín nas diferentes formas de publicación electrónica que me pedisen temas absurdos cos que elaborar un poema para tal día, as propostas foron as seguintes:

- L.A. Sobre a remolacha azucreira.
- M.S. Que o poema estivese tallado nunha cenoria.
- P.A. Sobre cabaleiros que din Ni.
- M.L. Que o poema estivese pintado en azul sobre as paredes da miña oficina.
- R.R. Que explicase que tiña eu que ver coa poesía esa.

Velaquí o resultado:
















Para quen non sexa quen de o ler ben velaquí está:

Preguntárannos,
que facíamos nós, xuntos,
neste hemisferio onde o único que importa
son as consecuencias
e a ninguén lle doe a primavera.


Eki, Eki Tapann! dixo a terra
malfadada e seca,
nai da doce beta rapa,
nai de umbelíferas talladas, a terra,
chamei por ti baixo ela
e ninguén reclamou a morte túa!


P.S. 1: Agradecido a L.Aldao, M.Soutelo, P. Vázquez, M.Lado e R. Ruibal.
P.S. 2: Viva a puñeteira poesía! 

3.19.2012

Común presenza dos poetas...

O día 21 de marzo foi declarado no 1999 Día Mundial da Poesía pola Unesco. Trátase dunha desas festividades moi elcorteinglés que serven para que gastedes as vosas pagas en mercar libros de poetas que vos gusten ou non (para que poidan mercar casas na praia e flamantes descapotables). Hai un artigo da wikipedia que di que este día se coñece en Europa como Primavera dos poetas e en Colombia como Común Presenza dos Poetas. Este último nome (que seica é unha asociación que promove tal día) é tan fermoso que me obriga a declararme dende hoxe colombiano.

Pero como neste bló imos de guais e compartimos free propóñovos unha cousiña. Para que aforredes os cartos (se queredes) e teñades o voso subproduto cultural-lírico nesa data sinalada, dende o proxecto-Q regalarei un poema á idea máis tola que se vos ocorra para facer un poema (en principio só a idea máis absurda levará o poema, mais non descarto algunha máis).

As vosas propostas podedes deixalas nos comentarios do bló, no meu correo quen o teña, no facebook imperialista quen así o considere ou ben no twitter @proxectoq


A foto que ilustra unha posibilidade de idea absurda é roubada de http://www.bannedinhollywood.com/30-pictures-of-goats-being-crazy/

3.07.2012


[GALLETAS]

Sabían así. Termabas delas colléndoas

un pouco co polgar

e outro tanto co dedo indicativo.

Logo viña o tempo de mergullalas coma iceber

no océano quente da taza do almorzo.

Logo todo é

saborear a masa rebrandecida

e mantela no recordo agardando o momento.


Mais chega unha multinacional perversa

e cambian a receita da masa de galleta...

roubáranme a madalena de proust

2.24.2012

Happy Birthday Rosalía

Hoxe é o 175 aniversario do nacemento da Rosalía. Unha muller que non era nin inculta nin beata, por moito que nos quixeron facer crer durante moito moito tempo. Debe ser cousa de homes o de ser cultivado e liberado de ataduras relixiosas, pero o certo é que este é un marabilloso día para reflexionar sobre este tipo de ideas.

María Mariño, Christina Rosetti, Emily Dickinson, Virginia Wolf, Emilia Pardo Bazán... a todas elas a historiografía literaria masculina adoita asignarlle epítetos que pouco teñen que ver coa súa obra, adexectivos que os propios textos contradín de xeito plausible. Chorona, Beata, Inculta, Depresiva, Reprimida, Machorra, Infeliz, Enferma... Estas son algunhas das fermosas palabras que teño lido e escoitado sobre elas e estou xa fartiño. Farto porque me tocou ser home e só podo sentir vergoña polo meu xénero cando vexo absurdeces deste calibre.

Así que a partir de agora vou empezar a escribir como un chorón, inculto, beato, depresivo, reprimido, machooro e infeliz enfermo, a ver se algún día consigo facer un texto coa decima parte da forza literaria e existencial da muller que lle deu as nosas letras o seu verdadeiro camiño.



[...] -¡Ai, qué Santasa!
¡Ai, qué Santona!
Ollos de meiga,
cara de mona [...]

*así fala a beata de Rosalía á imaxe dunha santa, por se non quedaba de todo claro..

2.02.2012

Loito

Hoxe é día 2 de febreiro. Para min un día de looito que sempre chega metido entre o inverno. Como sen avisar. Cando caio na conta de que este día se chantou diante miña sen que eu poida facer nada por esquivalo, é cando me sobreveñen todos os recordos que gardo no máis fondo, nese lugar onde se levan gardados os cravos dos que Rosalía fala.

Marquei no calendario este día como a xornada na que o mundo se volve un caos. E acostumei o corpo e vivir a contrasentido. Esta é a miña marca. O sinal que levo gravado a ferro.

1.28.2012

Tardes de inverno

Hoxe ía un ventiño deses que ao respirar abren as ventas do nariz e sentes que es algo especial, alguén digno de respirar e encher os pulmóns coa amplitude do propio aire. O sol obrigaba a mirar cara ao chan nun aquel de submisión a terra.


E así fixemos. Collemos a terra coas mans e fixémola nosa sen deixar de pensar na forza caprichosa das nubes. Sen deixar de pensar na forza constante e atraente da lúa. Collemos presadas de terra coas mans núas e sentímonos primitivos e libres.



E puidemos comprobar, que mesmo cando non se observa directamente aos ceos, dependemos dos seus ciclos e a súa vontade. E puidemos comprobar que cando se observa atentamente a terra que cruzou entre os dedos os froitos que xerminan son épica nun lento e continuo movemento.

1.25.2012

Conxunción Mística

Conxunción mística

Inanimada criatura será
a cavernosa boca da harpa
de almidón e madeira
que o vate esgrime como arma
ante as especies da terra
de natural xilófagas.

O abismo da substancia
sen substancia efémera
todo cortiza e ansia
e ollos rasgados a coitela,

Facer cubos do soño
e cruzar a noite escura
sen castigo no hai xogo:
esta é a palabra que perdura.

Notas ao pé e aclaracións
1. O que ti chamas xogo eu chámoo personalidade traballadora e única.
2. Se tan ben se está no Olimpo corre, home, corre.
    Pero de aí, fainos o favor, non saias nunca.
3. Non te creas ti tan forte
    No meu barrio nin unha hora duras.
4. Porque os que nacemos entre pedras, loitas e noite
    Xamais quedaremos a escuras.
5. Paso por ese lugar tan querido esas críticas de xofre
    eu falo do que falo non teñas dúbida
    e non por iso a miña alma dá menos couces
    e non por iso a miña estrofa é menos pura.
6. Mal que che pese, que vos pese, isto non nos doe
    Cada un ao seu, cadanseu e cadansúa,
    queda ti perdendo o norte
    Nós seguimos cun pé no remo e outro na amura.



Postdata na mesma data, non é máis can o que máis late.

Postdata na mesma data, prefirei dicir mil estupideces nun verso a ser estúpido.

1.23.2012

Michel de Montaigne




Non sei eu que mal lle faría a poesía
ao señor Michel do castelo de Montaigne.
Que fixo dela o único paxaro engaiolado
do paraíso das letras;

certo que é a ave máis prezada,
simple e discreta coma o pardal
evocadora coma o voo gracioso das garzas,
mesmo misteriosa coma o quetzal,

certo é, por iso, que ninguén, pensador ou acólito
debera nunca, nunca xamais
facer do verso un eterno loito
e nunca cortarlle as ás.



xogade pois, xograres,
a poesía é puro xogo

1.06.2012



[XÉNESE]


Se arrincase a pel

tería aínda máis frío...